eu4journalists

Rolnictwo - Rybołówstwo - Żywność

3. Bezpieczeństwo żywności

Zagadnienia

• Zabezpieczenie łańcucha żywnościowego (identyfikowalność od gospodarstwa do stołu)
• Zaniepokojenie z powodu stosowania pestycydów
• Trwające dyskusje nad żywnością modyfikowaną genetycznie
• Praktyczne naukowe wykorzystanie roślin w przyszłości (np. farmaceutyka na bazie roślin)
• Czy oznakowanie produktów jest wystarczające?
• Rosnące wskaźniki otyłości, zwłaszcza wśród dzieci

Polityka związana z żywnością dotyczy szeregu zagadnień, łącznie takimi jak z bezpieczeństwo i jakość żywności, środowisko, rolnictwo i rybołówstwo, świadomość konsumenta, prace badawczo-rozwojowe (łącznie z organizmami modyfikowanymi genetycznie), a także aspekty prawne i ekonomiczne jak ustalanie cen czy opakowania. W związku z tym nie należy ona do obszaru kompetencji wyłącznie jednej dyrekcji generalnej Komisji Europejskiej.

Unia jest wrażliwa na zaniepokojenie opinii publicznej z powodu bezpieczeństwa i zabezpieczenia żywności po mocno nagłośnionych kryzysach dotyczących żywności, a zwłaszcza “choroby szalonych krów” (BSE) oraz “pryszczycy” (które najpierw pojawiły się w Zjednoczonym Królestwie), a także ptasiej grypy czy skażenia dioksynami.

Proces gruntownej modernizacji ustawodawstwa został zakończony w roku 2002. Nowością było położenie nacisku na pasze dla zwierząt, ponieważ skażenie pasz było przyczyną wszystkich głównych kryzysów żywnościowych ostatnich lat. Wymogi dotyczące identyfikowalności zostały wprowadzone w roku 2005, a zasady higieny uaktualniono w roku 2006. Ponadto UE przyjęła ustawodawstwo ukierunkowane na szereg kwestii związanych z bezpieczeństwem żywności takich jak stosowanie pestycydów, suplementy żywności, sztuczne barwniki, antybiotyki i hormony przy produkcji żywności oraz produkty w bezpośrednim kontakcie z żywnością, takie jak opakowania. Z bezpieczeństwem żywności związane są też ostrzejsze procedury dopuszczania do obrotu, handlu, etykietowania i identyfikowalności oraz upraw i artykułów spożywczych zawierających organizmy modyfikowane genetycznie (GMO).

Realizując swoja politykę ciągłości łańcucha „od gospodarstwa do stołu”, Unia wdrożyła szereg działań celem wyeliminowania chorób i zanieczyszczeń z produktów żywnościowych sprzedawanych w Europie. Wiodącą zasadą jest zintegrowane podejście od gospodarstwa do stołu obejmujące wszystkie sektory łańcucha żywnościowego łącznie z produkcją pasz, produkcją surowców rolnych, przetwórstwem żywności i przechowywaniem, transportem oraz sprzedażą detaliczną. Trzema filarami realizacji tych zasad w praktyce są: ustawodawstwo na temat bezpieczeństwa żywności i pasz zwierzęcych, oparcie podejmowanych decyzji na przesłankach naukowych oraz właściwe egzekwowanie zasad.

The European Food Safety Authority (EFSA) Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności z siedzibą w Parmie we Włoszech, zapewnia niezależną, publiczną, naukową ocenę istniejących i pojawiających się zagrożeń. Wiosną 2007 na przykład Komisja Europejska zwróciła się do EFSA o poradę w sprawie następstw klonowania zwierząt w odniesieniu do bezpieczeństwa żywności. EFSA uczestniczy także w procesie opracowywania propozycji aktów prawnych i doradza decydentom zajmującym się kryzysami żywnościowymi.

W UE funkcjonuje system wczesnej gotowości celem zapewnienia szybkiego reagowania z chwilą wystąpienia problemu z bezpieczeństwem żywności. Każdy rząd UE posiada system wczesnego ostrzegania na wypadek, gdyby okazało się, że pasze lub żywność mogą być niebezpieczne i potencjalnie narażać konsumentów na chorobę. Wówczas władze krajowe przekazują komunikat Komisji, która jest centrum systemu powiadamiania w całej UE. Ostatnio system ten był stosowany, kiedy na przykład w jednym z państw członkowskich wykryto niedozwoloną zmodyfikowaną genetycznie kukurydzę.