Transport i energia
1. Informacje ogólne
Komisja Europejska w styczniu 2007 r. wystąpiła z bezprecedensowym pakietem inicjatyw w dziedzinie energii, zachęcając 27 państw Unii do ich realizacji. Komisja zaproponowała 30-procentową redukcję emisji gazów cieplarnianych w krajach rozwiniętych całego świata do roku 2020 i minimum 20-procentową redukcję w samej Unii, też do roku 2020. Wzywając do „rewolucji post-industrialnej”, Przewodniczący Komisji Jose Manuel Barroso powiedział: „Polityka energetyczna stanowiła główne zagadnienie na początku projektu europejskiego. Dziś musimy powrócić do tego centralnego zagadnienia. Wszystkie państwa Unii Europejskiej stają przed wyzwaniami stawianymi przez zmiany klimatyczne, coraz większe uzależnienie od importu i wyższe ceny energii”.
Wiosenny Szczyt szefów państw i rządów unijnych w Brukseli w 2007 r. uzgodnił pewne prawnie obowiązujące cele, a wśród nich redukcję o co najmniej 20% emisji gazów cieplarnianych z uzyskaniem 20% energii ze źródeł odnawialnych. Unia już od pewnego czasu usilnie pracuje nad osiągnięciem celów przyjętych w protokole z Kyoto i do tego wysiłku dochodzi rozwiązywanie jeszcze takich spraw, jak skutki dla środowiska, transport, energia wraz z ich nowymi wyzwaniami.
Transport i energia, podobnie jak komunikacja, mają tę wspólną cechę, że są gałęziami w znacznym stopniu sieciowymi. Gospodarka światowa, a także narodziny zjednoczonej Europy wymagają większej integracji sieciowej. Dotychczas sieci transportowe i energetyczne były organizowane zgodnie z polityką poszczególnych krajów, wskutek czego brakowało wielu połączeń międzypaństwowych lub wydajność połączeń istniejących była niewystarczająca z punktu widzenia potrzeb sieci europejskiej. W związku z tym, w Traktacie z Maastricht przyjęto postanowienia dotyczące budowy energetycznych, transportowych i telekomunikacyjnych „Trans-European Networks” (TEN). Sieci te są finansowane przez Wspólnotę Europejską i Europejski Bank Inwestycyjny, a także ze środków Funduszy Strukturalnych i Funduszu Spójności, przyznawanych uboższym regionom europejskim na sfinansowanie szybszej integracji z infrastrukturą europejską.
Mimo istniejącego od wielu lat ogólnoeuropejskiego prawa i finansowania dla tranzytu i energii, kompleksowa „European Energy Policy” została przyjęta dopiero w październiku 2005 na Radzie UE w Londynie. W marcu 2006 r. Komisja wydała Zieloną Księgę pod tytułem: „A European Strategy for Sustainable, Competitive and Secure Energy”. Po niej nastąpił pakiet dalszych propozycji ze strony Komisji Europejskiej zawarty w dokumencie„Energy for a Changing World,” zbieżnym z wystąpieniem Barroso w styczniu 2007 r. Dokument, by stać się obowiązującym prawem, wymagał jeszcze zatwierdzenia przez Radę i Parlament Europejski. Szczyt Wiosenny stanowił istotny krok ku realizacji tego planu.
Podczas gdy nakreślone cele konkretnie dotyczą sektora energetycznego, ściśle wiążą się one także z planowaniem przestrzennym, transportem towarów i ludzi oraz z dostawami importowanych paliw kopalnych. Z początkiem 2007 r. Komisja wydała Zieloną Księgę pt. Urban Transport, która analizuje wszystkie rodzaje transportu miejskiego w celu ustalenia w jaki sposób UE może wspierać rozwój transportu w kontekście całej, ogólnoeuropejskiej polityki transportowej.
Bezpieczeństwo
Atak z 11 września 2001 roku, a także ataki na Madryt i Londyn ukazały, jak bezbronne wobec terroryzmu są usługi transportowe i jak istotne jest zabezpieczenie infrastruktury transportowej przed tego rodzaju atakami. Podobnie infrastruktura energetyczna stanowi łatwy cel o potencjalnie katastrofalnych skutkach ataku. Unia Europejska od roku 2001 bardzo szybko poprawia bezpieczeństwo w całej Europie. Ustanowiono jednolite standardy bezpieczeństwa lotnisk, a Komisja obecnie prowadzi inspekcje w całej Europie, korzystając z inspektorów krajowych przy sprawdzaniu poziomu bezpieczeństwa lotnisk. Inspekcje wprowadzone w portach morskich dla ochrony wód europejskich przed niebezpiecznymi statkami obecnie sprawdzają także, czy nie przewożą one niebezpiecznych materiałów. Komisja pracuje nad stworzeniem na całym obszarze UE skoordynowanego systemu bezpieczeństwa sieci energetycznych i transportowych.
Unia Europejska utworzyła trzy agencje bezpieczeństwa lotniczego, morskiego i kolejowego, a także uzgodniła wspólne standardy bezpieczeństwa w wielu innych dziedzinach. Agencje te odpowiadają za wdrażanie zasad bezpieczeństwa w całej Europie i wspierają Komisję w jej pracach nad lepszymi i skuteczniejszymi standardami bezpieczeństwa.