eu4journalists

Polityka regionalna

1. Priorytet wzrostu gospodarczego i tworzenia miejsc pracy

Polityka regionalna znajduje się w centrum polityki Unii Europejskiej od czasu Traktatu Rzymskiego z 1957 r. W preambule Traktatu, sześć pierwszych państw członkowskich stwierdziło potrzebę „wzmocnienia jedności naszych gospodarek i zapewnienie ich harmonicznego rozwoju poprzez znoszenie różnic pomiędzy poszczególnymi regionami i zapóźnienia regionów zaniedbanych”.

W ciągu minionych 50 lat, współpraca europejska zaowocowała budową autostrad, oczyszczalni ścieków, mostów i laboratoriów, ożywiła zaniedbane tereny miejskie i przemysłowe, a także prowadziła do realizacji bardzo wielu innych projektów na uboższych obszarach Unii. Solidarność i spójność to wartości kluczowe stojące za tymi projektami i za polityką regionalną Unii Europejskiej.

Obecnie Polityka regionalna istanowi element Polityki spójności która także koncentruje się na sprawach kulturalnych, społecznych i środowiskowych.

Od roku 1988, Unia Europejska zainwestowała 480 mld euro w słabiej rozwinięte regiony. Polityka spójności na lata 2007-2013 zakłada wydanie 308 mld euro, co stanowi 36% całego budżetu Unii i służy głównie realizacji celów nakreślonych w Strategii Lizbońskiej w odniesieniu do wzrostu gospodarczego i zatrudnienia. Około 80% tej sumy zostanie zużyte do finansowania konwergencji nowych państw członkowskich, a 16% Funduszy strukturalnych zostanie przeznaczone na projekty w dziedzinie innowacyjności, zrównoważenia i szkolenia w ramach Regional Competitiveness and Employment. Około 2% natomiast przeznaczono na współpracę międzynarodową i regionalną w ramach European Territorial Cooperation. Istnieje nadzieja, że inwestycje te pobudzą wzrost gospodarczy biedniejszych regionów Unii i pomogą utworzyć 2,5 mln nowych miejsc pracy.

Kilka czynników różni politykę spójności 2007-2013 od polityki na lata 2000-2006:

• większy nacisk na wzrost gospodarczy i zatrudnienie oraz na decentralizację odpowiedzialności,
• uproszczenie zadań i przepisów, uporządkowanie kryteriów, jedno źródło finansowania i elastyczne zarządzanie finansowaniem,
• krajowe i lokalne inicjatywy unijne – na podstawie jednego dokumentu o nazwie Community Strategic Guidelines.

Do roku 2004, z polityki spójności korzystały przede wszystkim państwa zachodnioeuropejskie: Grecja, Portugalia, Irlandia, Niemcy Wschodnie, Włochy i Hiszpania. Po przystąpieniu nowych państw w roku 2004 większość funduszy skierowano na wschód, co ilustruje Cohesion Policy 2007-2013: Factsheets.

Inne programy (CAP, Transport, Telecom and Energy networks, R&D, Environment policy, Information society, Competition) także przyczyniają się do realizacji unijnej polityki regionalnej.