eu4journalists

Nadużycia Finansowe

2. OLAF w działaniu

Koordynacja

Jedną z głównych funkcji OLAF-u jest zapewnienie koordynacji różnych dochodzeń prowadzonych w ramach różnych narodowych systemów prawnych. Urząd udziela także pomocy w zakresie szkolenia specjalistów w dziedzinie walki z oszustwami pracujących w państwach członkowskich i kandydujących.

Centrum koordynacji wspólnych działań celnych w Brukseli zapewnia środki logistyczne dla tych operacji przy zaangażowaniu kilku państw członkowskich. Centrum jest czynne przez całą dobę i przez cały tydzień. Wymiana informacji prowadzona jest przy pomocy Customs Information System (CIS) umożliwiającego służbom celnym, policji, straży granicznej, służbom rolnym i ochrony zdrowia wymianę informacji za pośrednictwem jednej bazy danych. CIS uzupełnia działający Anti-Fraud Information System (AFIS) zdolny przetwarzać setki tysięcy informacji rocznie. Pod koniec bieżącego dziesięciolecia, kolejny skomputeryzowany system informacyjny obejmie towary akcyzowe: tytoń, alkohol i produkty naftopochodne, gromadząc informacje o trasach przepływu tych towarów pomiędzy państwami członkowskimi.

Uprawnienia OLAF

Europejski Urząd do spraw Zwalczania Nadużyć Finansowych został powołany na mocy Decyzji Komisji. Jego działalność określają dwa Rozporządzenia i jedno porozumienie między instytucjami unijnymi.

W szerszym ujęciu, uprawnienia OLAF obejmują:

• prowadzenie zewnętrznych dochodzeń administracyjnych w państwach członkowskich i niektórych innych państwach, z którymi Wspólnota ma zawarte umowy o współpracy, w celu zwalczania oszustw, korupcji i innej nielegalnej działalności, szkodliwie wpływającej na interesy finansowe Wspólnoty;
• prowadzenie wewnętrznych dochodzeń administracyjnych w instytucjach europejskich w tym samym celu;
• pomoc w umacnianiu współpracy z państwami członkowskimi w dziedzinie zapobiegania oszustwom;
• opracowywanie strategii działań przeciwko oszustwom (w tym przygotowanie inicjatyw legislacyjnych i regulacyjnych);
• utrzymywanie bezpośrednich kontaktów z policją i wymiarem sprawiedliwości;
• reprezentowanie Komisji w sprawach dotyczących przeciwdziałania oszustwom.

Do obowiązków OLAF należy także ochrona informatorów, świadków i wszystkich innych osób, które przekazują do Biura informacje o korupcji lub oszustwie oraz zapewnienie poufności własnych działań.

OLAF działa pod kontrolą Komitetu Nadzorującego, składającej się z pięciu niezależnych ekspertów spoza instytucji europejskich, powołanych wspólnym porozumieniem Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji. Eksperci ci są przeważnie prawnikami z dłuższym stażem i dużym doświadczeniem dochodzeniowo-śledczym. Obecny Komitet przejął swe obowiązki w listopadzie 2005 r. na okres trzech lat.

Dysponując wyłącznym niezależnym statusem w sprawach dochodzeniowych, OLAF jednocześnie wchodzi w skład Komisji Europejskiej, gdzie podlega Wiceprzewodniczącemu ds. Administracji, Audytu i Zwalczania Nadużyć Finansowych, którym jest estoński Komisarz Siim Kallas.

Jak OLAF prowadzi dochodzenia?

Dochodzenie może być wszczęte przez dyrektora OLAF lub na wniosek zainteresowanego państwa członkowskiego (dochodzenia zewnętrzne) lub przez zainteresowaną instytucję (dochodzenia wewnętrzne).

W ramach dochodzeń zewnętrznych, OLAF może dokonywać wizji lokalnych. W ramach dochodzeń wewnętrznych, Biuro ma prawo do natychmiastowego, niezapowiedzianego wglądu do informacji znajdujących się w posiadaniu instytucji Wspólnotowych, ich organów, biur i agend. Może też przesłuchiwać odpowiednie osoby i przeprowadzać inspekcje na miejscu u operatorów gospodarczych.

Na wniosek OLAF państwa członkowskie, instytucje i ich organy są zobowiązane dostarczyć wszelkich dokumentów i informacji znajdujących się w ich posiadaniu i dotyczących badanej przez Biuro sprawy.

Po zakończeniu dochodzenia, a czasami jeszcze w jego trakcie, Biuro sporządza sprawozdanie zawierające zalecenia, co do działań, jakie należy podjąć. W przypadku dochodzeń zewnętrznych, sprawozdanie otrzymuje państwo członkowskie, zaś w przypadku dochodzeń wewnętrznych – zainteresowana instytucja.

Porozumienie inter–instytucjonalne pomiędzy Parlamentem Europejskim, Radą Europejską a Komisją Europejską Celem porozumienia inter-instytucjonalnego pomiędzy Parlamentem Europejskim, Radą a Komisją jest zapewnienie, iż dochodzenia wewnętrzne będą prowadzone na tych samych warunkach we wszystkich trzech instytucjach i wszystkich organach wspólnotowych, biurach i agendach, a także w Europejskim Banku Inwestycyjnym (EIB) oraz Europejskim Banku Centralnym (ECB).

W tym celu, wymienione trzy instytucje wspólnie ustaliły, że Sekretarz Generalny, wszystkie departamenty i pracownicy instytucji mają w pełni współpracować z pracownikami Biura i służyć im niezbędnymi informacjami. Wymienione trzy instytucje zaapelowały do innych instytucji, organów, biur i agend o przystąpienie do ich Porozumienia.

Porozumienia międzynarodowe

OLAF ma podpisane umowy o współpracy z wieloma państwami, poczynając od Stanów Zjednoczonych po Uzbekistan, Chiny i Chile. Utrzymuje także bliskie kontakty z Europolem (European Police Orfice), i Eurojustem, agendą powołaną do usprawniania koordynacji walki z poważnymi przestępstwami.