eu4journalists

Nadużycia Finansowe

1. OLAF – Europejski Urząd do spraw Zwalczania Nadużyć Finansowych

Przemyt papierosów, fałszowanie monet euro, dotacje dla nieistniejących sadów pomarańczowych – wszystkie te procedery okradają budżet Unii Europejskiej, a przez to także europejskiego podatnika. Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych

(znane też pod francuskojęzycznym skrótem OLAF) powstał w 1999 r. dla ochrony interesów finansowych Unii Europejskiej i zagwarantowania optymalnego wykorzystania zasobów unijnych. OLAF działa jako niezależna służba dochodzeniowa w Unii Europejskiej. Zatrudnia 400 osób zajmujących się zwalczaniem oszustw, korupcji i innych rodzajów działalności nielegalnej, w tym nieprawidłowości występujących w instytucjach europejskich z konsekwencjami finansowymi.

Corocznie OLAF bada setki przypadków oszustw na szkodę przychodów UE lub niewłaściwego wykorzystania jej środków. W rezultacie tych działań, może dojść do oskarżenia władz państwowych, postępowania dyscyplinarnego, sankcji administracyjnych lub finansowych, a także do zmiany prawa.

Największą grupą oszustw pod względem ich skutków finansowych, stanowią sprawy przekierowania środków z europejskich funduszy strukturalnych, wspierających rozwój regionalny lub społeczny. Drugą ważną kategorią i celem działania jest przemyt papierosów, skutkujący corocznie konfiskatą setek milionów papierosów. Trzecią co do wielkości kategorię stanowią nieprawidłowości w wydatkach na cele rolnicze. Szacuje się, że z całego unijnego budżetu, wynoszącego ponad 100 mld euro rocznie, około miliarda euro trafia w niewłaściwe ręce.

OLAF także odzyskuje utracone pieniądze i przekazuje je z powrotem do Unii. W ostatnich latach odzyskane dla Brukseli przez OLAF kwoty wyniosły około 200 mln euro. Niezależność dochodzeniowa jest niezwykle istotnym czynnikiem skuteczności OLAF-u. Oznacza ona posiadanie specjalnego statusu w instytucjonalnych strukturach UE. Mimo że OLAF wchodzi w skład Komisji Europejskiej, jego Dyrekcja Generalna nie może zwracać się ani przyjmować instrukcji od żadnych rządów, instytucji, ani nawet od samej Komisji. W przypadku, gdy niezależność OLAF-u może być zagrożona, jednostka ta może przenosić badane sprawy do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.

Przedstawiciele OLAF-u dysponują szerokimi uprawnieniami dochodzeniowymi w sprawach cywilnych. Mogą dokonywać wizji lokalnych i inspekcji w obiektach spółek działających w państwach członkowskich, a nawet w kilku innych państwach, z którymi Wspólnota ma podpisane umowy o współpracy. Współpracują oni ściśle z władzami państw członkowskich, dając tym ostatnim pierwszeństwo w postępowaniu w sprawach karnych.