eu4journalists

Δικαιοσύνη και Εσωτερικές Υποθέσεις

5. Μετανάστευση και άσυλο

Όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ επηρεάζονται από την ροή των διεθνών μεταναστών. Η ΕΕ είναι ασφαλής και σταθερή και η μεγαλύτερη σε έκταση αγορά στον κόσμο· προσελκύει νόμιμους και παράνομους μετανάστες και ζητητές ασύλου. Εκμεταλλευόμενα τους ανθρώπους που ψάχνουν μια καλύτερη ζωή, τα δίκτυα σωματεμπορίας έχουν κυριεύσει την ΕΕ – η καταπολέμηση αυτού του φαινομένου έχει απαιτήσει αυξανόμενους πόρους από τα κράτη-μέλη.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του 1999 στην Tampere, Φινλανδία, διατύπωσε τα συστατικά στοιχεία μιας κοινής πολιτικής της ΕΕ για τη μετανάστευση και το άσυλο, οι στόχοι της οποίας μεταφέρθηκαν στο πρόγραμμα της Χάγης 2005-2010.

Προς την κατεύθυνση αυτών των στόχων, ορίζονται οι ελάχιστες προϋποθέσεις, μέτρα και διαδικασίες για ζητητές ασύλου που αναγκάστηκαν να διαφύγουν από πόλεμο, καταδίωξη ή φυσικές καταστροφές. Η συνεργασία σε πρακτικό επίπεδο παίζει σημαντικό ρόλο στην καλλιέργεια της αλληλεγγύης και συνυπευθυνότητας μεταξύ των κρατών-μελών: τα νότια και τα ανατολικά κράτη-μέλη τείνουν να σηκώνουν μεγαλύτερο βάρος σε αυτήν την υπόθεση από ό,τι τα βόρεια. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται τώρα στην εξωτερική διάσταση του ασύλου. Η ΕΕ σκοπεύει να ασχοληθεί πιο ενεργά με τη ρίζα του προβλήματος και αναζητάει μακρόβιες λύσεις για τους πρόσφυγες, σε στενή συνεργασία με την UNHCR (Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες ). Επίσης, αναπτύσσει ένα κοινό πρόγραμμα επανεγκατάστασης σε συνεργασία με τρίτες χώρες.

Η πολιτική της ΕΕ για τη μετανάστευση θίγει θέματα όπως η οικονομική μετανάστευση (προϋποθέσεις εισδοχής και παραμονής εργαζομένων από τρίτες χώρες ), η ενσωμάτωση των μεταναστών στην ΕΕ, η αποπομπή των παράνομων μεταναστών, οι επιπτώσεις της οικονομικής μετανάστευσης στις χώρες προέλευσης (όπως η διαρροή εγκεφάλων ) και οι σχέσεις με τρίτες χώρες. Η Ένωση συνεργάζεται στενά με χώρες που είναι πηγές έντονης μετανάστευσης, με σκοπό να βελτιωθούν οι προοπτικές των πολιτών των χωρών αυτών στο οικείο περιβάλλον τους. Υπάρχουν επίσης ειδικά προγράμματα για την προώθηση του σεβασμού των ανθρώπινων δικαιωμάτων και της δημοκρατίας και την ενθάρρυνση της οικονομικής ανάπτυξης.

Ένα νέο χρηματοδοτικό όργανο, το πρόγραμμα Aeneas (Αινείας ), δημιουργήθηκε για τη χρηματοδότηση δράσεων σε τρίτες χώρες σχετικά με την μετανάστευση και το άσυλο. Για την περίοδο 2004-2008 προβλέπονται 250 εκατομμύρια ευρώ.

Η μάχη κατά της παράνομης μετανάστευσης στα σύνορα της Ένωσης έχει ενταθεί τα τελευταία χρόνια. Η ΕΕ φαίνεται αποφασισμένη να σταματήσει την κατάχρηση των συστημάτων της μετανάστευσης και ασύλου.