eu4journalists

Δικαιοσύνη και Εσωτερικές Υποθέσεις

1. Ιστορικό

Οι τέσσερις βασικοί στρατηγικοί τομείς της Επιτροπής Barroso για το 2008 είναι η ευημερία, η αλληλεγγύη, η ασφάλεια και η ελευθερία, παράλληλα με τη διαχείριση της μετανάστευσης και έναν πιο ισχυρό ρόλο της ΕΕ στον κόσμο. Όλοι αυτοί οι τομείς συνδέονται με τις πολιτικές για τη Δικαιοσύνη και τις Εσωτερικές Υποθέσεις της Ένωσης.

Από τότε που τέθηκε σε ισχύ η Συνθήκη του Άμστερνταμ το 1999, υιοθετήθηκε ένας μεγάλος αριθμός από κοινά μέτρα στους τομείς του ασύλου και της μετανάστευσης, καθώς η Κοινότητα και τα κράτη-μέλη μοιράζονται την αρμοδιότητα να νομοθετούν σε αυτούς τους τομείς. Ωστόσο, οι εθνικές αρχές διατηρούν έναν σημαντικό ρόλο και συνεχώς υιοθετούν νέα εθνικά μέτρα, τα οποία μπορεί σε κάποιες περιπτώσεις να έχουν αντίκτυπο σε άλλα κράτη μέλη ή στην ΕΕ ως σύνολο.

Η συνεργασία στους τομείς της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων έχει επίσης γίνει πιο σημαντική για την ΕΕ, λόγω του στόχου της ελεύθερης κυκλοφορίας ανθρώπων, εμπορευμάτων, υπηρεσιών και κεφαλαίου. Στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στην Tampere, το 1999, η ΕΕ έθεσε το στόχο να εδραιωθεί ως μια περιοχή ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης.

Οι τρομοκρατικές επιθέσεις στις ΗΠΑ στις 11 Σεπτεμβρίου 2001 είχαν ως επακόλουθο σημαντικές εξελίξεις στις δραστηριότητες της ΕΕ όσον αφορά τη δικαιοσύνη και τις εσωτερικές υποθέσεις. Οι βομβιστικές επιθέσεις στη Μαδρίτη, το Μάρτιο του 2004, και στο Λονδίνο, τον Ιούλιο του 2005, τόνισαν την ανάγκη για αποτελεσματική συντονισμένη δράση. Τα κράτη-μέλη έχουν πιεστεί να δράσουν από κοινού για να καταπολεμήσουν μια διαγραφόμενη τρομοκρατική απειλή.

Το Νοέμβριο του 2004, πέντε χρόνια μετά από την Tampere, οι ηγέτες της ΕΕ ενέκριναν το πρόγραμμα Χάγη που αποσκοπεί στην «ενίσχυση της ελευθερίας, της ασφάλειας και της δικαιοσύνης στην ΕΕ». Το πρόγραμμα, που τρέχει από το 2005 έως το 2010, προσδιόρισε τις δράσεις που πρέπει να γίνουν για να επιτευχθούν οι κοινοί στόχοι. Ειδικότερα, μετέθεσε τη λήψη αποφάσεων που αφορούν τους περισσότερους τομείς της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων από την ομοφωνία μεταξύ των κρατών μελών στην ειδική πλειοψηφία. Αυτό έγινε με την ελπίδα να επιταχύνει σημαντικά τη διαδικασία χάραξης πολιτικής και να σηματοδοτήσει την αρχή μιας νέας φάσης. Η Κομισιόν υπέβαλε τις πρώτες της εμπεριστατωμένες προτάσεις για την εφαρμογή του Προγράμματος της Χάγης το Σεπτέμβριο του 2005.