eu4journalists

Απάτη

2. Η OLAF σε δράση

Συντονισμός

Ένας από τους βασικούς ρόλους της OLAF είναι η διασφάλιση του συντονισμού μεταξύ των διάφορων εθνικών εξεταστικών και δικαστικών συστημάτων. Η Υπηρεσία βοηθάει επίσης στην εκπαίδευση ειδικών επί της απάτης στα Κράτη-Μέλη και στις υποψήφιες χώρες.

Ένα κέντρο συντονισμού κοινών τελωνειακών επιχειρήσεων στις Βρυξέλες παρέχει υπηρεσίες τεχνικής και διοικητικής μέριμνας για τελωνειακές επιχειρήσεις που περιλαμβάνουν πολλά Κράτη-Μέλη. Το κέντρο είναι ανοιχτό 24 ώρες το εικοσιτετράωρο, επτά ημέρες την εβδομάδα. Οι πληροφορίες ανταλλάσσονται μέσω του Τελωνειακού Συστήματος Πληροφοριών (CIS), το οποίο δίνει τη δυνατότητα στα τελωνεία, την αστυνομία, τις ακτοφυλακές, τις γεωργικές υπηρεσίες και τις υπηρεσίες δημόσιας υγείας να μοιράζονται πληροφορίες σε μια κοινή βάση δεδομένων. Το CIS συμπληρώνει το υπάρχον Σύστημα Πληροφοριών Καταπολέμησης της Απάτης (AFIS) μέσω του οποίου ανταλλάσσονται εκατοντάδες χιλιάδες μηνύματα κάθε χρόνο. Προς το τέλος αυτής της δεκαετίας ένα τρίτο μηχανογραφημένο σύστημα πληροφοριών θα καλύπτει τα προϊόντα που υπόκεινται σε ειδικό φόρο κατανάλωσης: καπνό, αλκοόλ και ορυκτέλαια – ώστε να παρέχει σε πραγματικό χρόνο πληροφορίες σχετικά με τη διακίνηση εμπορευμάτων μεταξύ των κρατών-μελών.

Οι αρμοδιότητες της OLAF

Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης συστήθηκε με Απόφαση της Κομισιόν. Δύο Κανονισμοί και μια διοργανική Συμφωνία ορίζουν τον τρόπο λειτουργίας της.

Σε γενικές γραμμές οι αρμοδιότητες της OLAF είναι:

• να διεξάγει εξωτερικές διοικητικές έρευνες – στα Κράτη-Μέλη και σε ορισμένες χώρες μη-μέλη με τις οποίες η Κοινότητα έχει συνάψει συμφωνίες συνεργασίας – με στόχο την καταπολέμηση της απάτης, της διαφθοράς και άλλων παράνομων δραστηριοτήτων που έχουν δυσμενείς συνέπειες για τα οικονομικά συμφέροντα της Κοινότητας
• να διεξάγει εσωτερικές διοικητικές έρευνες – στους Ευρωπαϊκούς οργανισμούς – με τον ίδιο σκοπό
• να βοηθήσει στην τόνωση της συνεργασίας με τα Κράτη-Μέλη στον τομέα της αποτροπής της απάτης
• να αναπτύξει στρατηγικές για τη μάχη κατά της απάτης (παίρνοντας, για παράδειγμα, νομοθετικές και ρυθμιστικές πρωτοβουλίες)
• να διατηρεί άμεση επαφή με τις αστυνομικές και τις δικαστικές αρχές
• να εκπροσωπεί την Κομισιόν στον τομέα της αποτροπής της απάτης

Η OLAF έχει επίσης την υποχρέωση να προστατεύει όλους τους πληροφοριοδότες, τους μάρτυρες και άλλους που δίνουν στην Υπηρεσία εμπιστευτικές πληροφορίες σχετικά με διαφθορά ή απάτη και να εγγυάται το απόρρητο των επιχειρήσεών της.

Η OLAF τελεί υπό την επίβλεψη μιας Εποπτικής Επιτροπής που αποτελείται από πέντε ανεξάρτητους ειδικούς οι οποίοι δεν ανήκουν σε Ευρωπαϊκούς Οργανισμούς και οι οποίοι ορίζονται με κοινή συμφωνία ανάμεσα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Κομισιόν. Αυτοί οι ειδικοί είναι συνήθως ανώτεροι δημόσιοι δικηγόροι με υψηλό επίπεδο εμπειρίας στις αγωγές και στις έρευνες. Μια νέα Επιτροπή ανέλαβε τον Νοέμβριο του 2005 για διάστημα τριών ετών.

Αν και έχει στάτους αυτονομίας και ανεξαρτησίας όσον αφορά την ερευνητική λειτουργία, η OLAF ανήκει επίσης στην Κομισιόν, υπό την ευθύνη του Εσθονού Επιτρόπου Siim Kallas, αντιπροέδρου της Κομισιόν, αρμόδιου για θέματα Διοίκησης, Ελέγχου και Καταπολέμησης της Απάτης.

Πώς διεξάγει η OLAF τις έρευνές της;

Μια έρευνα μπορεί να ξεκινήσει είτε από τον διευθυντή της OLAF είτε κατόπιν αιτήματος ενός κράτους-μέλους που έχει έννομο συμφέρον (για τις εξωτερικές έρευνες ) ή ενός εμπλεκόμενου οργανισμού (για τις εσωτερικές έρευνες ).

Στις εξωτερικές έρευνες η OLAF μπορεί να κάνει επί τόπου ελέγχους. Στις εσωτερικές έρευνες η Υπηρεσία έχει το δικαίωμα άμεσης και απροειδοποίητης πρόσβασης σε οποιεσδήποτε πληροφορίες έχουν στα χέρια τους οι οργανισμοί, τα σώματα, οι υπηρεσίες και οι διευθύνσεις της Κοινότητας. Μπορεί επίσης να ζητήσει από οποιονδήποτε εμπλεκόμενο προφορικές πληροφορίες και να διεξαγάγει επί τόπου ελέγχους σε οικονομικούς φορείς.

Αν ζητηθεί από την OLAF, τα Κράτη-Μέλη, οι οργανισμοί και τα σώματα υποχρεούνται να παράσχουν οποιαδήποτε έγγραφα ή πληροφορίες έχουν στα χέρια τους σχετικά με την εν εξελίξει έρευνα.

Μετά από την ολοκλήρωση μιας έρευνας – ή μερικές φορές όταν είναι ακόμα σε εξέλιξη – η Υπηρεσία συντάσσει μια αναφορά που περιλαμβάνει εισηγήσεις όσον αφορά τις ενέργειες που πρέπει να γίνουν. Η αναφορά αποστέλλεται στα Κράτη-Μέλη, στην περίπτωση των εξωτερικών ερευνών, και στον εμπλεκόμενο οργανισμό, στην περίπτωση των εσωτερικών.

Διοργανική Συμφωνία ανάμεσα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Κομισιόν

Ο στόχος της Διοργανικής Συμφωνίας ανάμεσα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Κομισιόν είναι η εγγύηση ότι οι εσωτερικές έρευνες μπορούν να διεξαχθούν υπό ίσους όρους στα τρία όργανα και σε όλα τα άλλα σώματα, υπηρεσίες και διευθύνσεις της Κοινότητας, συμπεριλαμβανομένων της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (EIB) και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ECB).

Προς αυτήν την κατεύθυνση, τα τρία όργανα έχουν από κοινού συμφωνήσει να ζητούν από τον Γενικό Διευθυντή και από όλα τα τμήματα και τα μέλη του προσωπικού του οργανισμού που ερευνάται να συνεργάζονται πλήρως με τους εντεταλμένους της Υπηρεσίας και να παρέχουν κάθε χρήσιμη πληροφορία. Τα τρία όργανα κάλεσαν επίσης και τους άλλους οργανισμούς, τα σώματα, τις υπηρεσίες και τις διευθύνσεις να συνυπογράψουν τη Συμφωνία.

Διεθνείς Συμφωνίες

Η OLAF έχει συνάψει συμφωνίες συνεργασίας με πολλές χώρες, από τις Ηνωμένες Πολιτείες μέχρι το Ουζμπεκιστάν και από την Κίνα μέχρι τη Χιλή. Διατηρεί επίσης στενές επαφές με την Europol, την Ευρωπαϊκή Αστυνομική Υπηρεσία, και την Eurojust, την υπηρεσία που είναι επιφορτισμένη με τη βελτίωση του συντονισμού στη μάχη κατά του σοβαρού εγκλήματος.