eu4journalists

Απάτη

1. OLAF – Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης

Το λαθρεμπόριο τσιγάρων, η παραχάραξη νομισμάτων ευρώ, οι επιδοτήσεις για πορτοκάλια που καλλιεργούνται σε ανύπαρκτα αγροκτήματα – όλα αυτά επιβαρύνουν τον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συνεπώς και τους Ευρωπαίους φορολογούμενους. Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (ή OLAF, το γαλλικό ακρωνύμιο ) συστήθηκε το 1999, για να προστατέψει τα οικονομικά συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και να διασφαλίσει την καλύτερη δυνατή χρήση των πόρων της ΕΕ. Η OLAF λειτουργεί ως ανεξάρτητη υπηρεσία έρευνας μέσα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Κομισιόν ). Απασχολεί σχεδόν 400 υπαλλήλους για την καταπολέμηση της απάτης, της διαφθοράς και κάθε άλλης παράνομης δραστηριότητας, ακόμα και της κακοδιοίκησης εντός των ευρωπαϊκών οργάνων, η οποία έχει οικονομικές συνέπειες.

Κάθε χρόνο η OLAF διερευνά αρκετές εκατοντάδες υποθέσεις, οι οποίες στερούν προσόδους από την ΕΕ ή καταχρώνται τα κονδύλιά της. Οι συνέπειες μπορεί να είναι δίωξη από τις εθνικές αρχές, πειθαρχικές διαδικασίες, διοικητικές ή οικονομικές κυρώσεις, ή αλλαγές της νομοθεσίας.

Η μεγαλύτερη κατηγορία απάτης, όσον αφορά τον οικονομικό αντίκτυπο, είναι η απόσπαση κονδυλίων από τα Διαρθρωτικά Ταμεία της ΕΕ, τα οποία χρηματοδοτούν προγράμματα περιφερειακής και κοινωνικής ανάπτυξης. Το λαθρεμπόριο τσιγάρων είναι άλλος ένας σημαντικός στόχος, καθώς εκατοντάδες εκατομμύρια τσιγάρα κατάσχονται ετησίως. Η τρίτη μεγαλύτερη κατηγορία είναι οι ατασθαλίες στις γεωργικές δαπάνες. Έχει εκτιμηθεί ότι από το σύνολο του προϋπολογισμού της ΕΕ, που ξεπερνά τα 100 δισεκατομμύρια ευρώ το χρόνο, έως και ένα δισεκατομμύριο καταλήγει σε λάθος τσέπες.

Η OLAF καταφέρνει επίσης να παίρνει χρήματα πίσω για λογαριασμό της ΕΕ: τα τελευταία χρόνια η OLAF επιστρέφει στα ταμεία των Βρυξελλών γύρω στα 200 εκατομμύρια ευρώ το χρόνο, τα οποία αποσπώνται παράτυπα.

Η ανεξάρτητη έρευνα είναι ζωτικής σημασίας για την αποτελεσματικότητας της OLAF. Γι’ αυτό η OLAF έχει ειδικό στάτους μέσα στο θεσμικό πλαίσιο της ΕΕ. Παρότι συστήθηκε ως τμήμα της Κομισιόν, ο Γενικός Διευθυντής της δεν επιτρέπεται να ζητάει ή να δέχεται οδηγίες από οποιαδήποτε κυβέρνηση ή οργανισμό, ούτε ακόμα και από την ίδια την Κομισιόν. Η OLAF μπορεί να προσφύγει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, αν φαίνεται ότι διακυβεύεται η ανεξαρτησία της.

Οι υπάλληλοι της OLAF έχουν εκτεταμένη δικαιοδοσία έρευνας των πολιτικών αδικημάτων. Μπορούν να διεξάγουν επί τόπου ελέγχους στις έδρες επιχειρήσεων στα Κράτη-Μέλη καθώς και σε μερικές άλλες χώρες με τις οποίες η Κοινότητα έχει υπογράψει συμφωνίες συνεργασίας. Συνεργάζονται επίσης στενά με τις αρχές των Κρατών-Μελών• βέβαια, οφείλουν να αφήνουν στους υπαλλήλους των Κρατών-Μελών την πρωτοβουλία στις ποινικές υποθέσεις.