eu4journalists

Επιστήμη και Έρευνα

1. Διατήρηση της ανταγωνι

Η επιστήμη, η έρευνα και η τεχνολογική ανάπτυξη βοηθούν στη παραγωγή θέσεων εργασίας, ευημερίας και ποιότητας ζωής. Ο στόχος της πολιτικής για την έρευνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι “να οργανώσει τη συνεργασία σε διάφορα επίπεδα, να συντονίσει τις εθνικές και τις ευρωπαϊκές πολιτικές, να ενθαρρύνει τη δικτύωση των ερευνητικών ομάδων και να αυξήσει την κινητικότητα ατόμων και ιδεών, έτσι ώστε να ενισχύει την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης.”

Η Ευρωπαϊκή έρευνα ξεκίνησε το 1956 με τη Συνθήκη Euratom και επικεντρώθηκε αρχικά στην πυρηνική επιστήμη. Αλλά η έρευνα σε ευρωπαϊκό επίπεδο επεκτάθηκε με αργό ρυθμό, και μόλις στις αρχές της δεκαετίας του 1980 συμφωνήθηκε το πρώτο πρόγραμμα-πλαίσιο για την έρευνα και την τεχνολογική ανάπτυξη, το Esprit, για τα έτη 1984-1994. Από το 1984 έξι προγράμματα-πλαίσια έχουν κατευθύνει τις προσπάθειες και τη συνεργασία της Ευρώπης στον τομέα της έρευνας. Το τελευταίο, το 7ο Πρόγραμμα-Πλαίσιο για την Έρευνα, έχει διάρκεια από το 2007 έως το 2013 και είναι ειδικά σχεδιασμένο για να δημιουργήσει ανάπτυξη και θέσεις εργασίας.

Σήμερα η ΕΕ οδηγεί τον κόσμο σε πολλές τεχνολογίες, αλλά αντιμετωπίζει αυξανόμενες προκλήσεις όχι μόνο από τους παραδοσιακούς ανταγωνιστές, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ιαπωνία, αλλά επίσης από αναδυόμενες οικονομίες, όπως η Κίνα, η Ινδία και η Βραζιλία.

Παρότι η έρευνα είναι ψηλά στην ατζέντα της πολιτικής της Ευρώπης, χρειάστηκε χρόνος για να φανεί αυτό στη χρηματοδότηση για την επιστήμη και την έρευνα. Σύμφωνα με την Eurostat, τα τελευταία χρόνια η δαπάνη για την έρευνα και την τεχνολογία έχει κολλήσει στο 1,9 τοις εκατό του ΑΕΠ της Ευρώπης, ενώ στις ΗΠΑ είναι 2,7 τοις εκατό και στην Ιαπωνία 3,2. Η Κίνα έφτασε το 1,3 τοις εκατό το 2005. Μέσα στην ΕΕ οι διαφορές μεταξύ των κρατών-μελών παραμένουν μεγάλες, καθώς η Σουηδία και η Φινλανδία επενδύουν το 3,5 τοις εκατό του ΑΕΠ στην έρευνα, ενώ η Κύπρος και η Ρουμανία το 0,4 τοις εκατό.

Αν, όμως, εξετάσουμε την απόδοση στην καινοτομία, τα τελευταία πέντε χρόνια η ΕΕ σιγά σιγά καλύπτει την απόσταση που τη χώριζε από τις ΗΠΑ στον τομέα της καινοτομίας (βλέπε Πίνακα Αποτελεσμάτων Ευρωπαϊκής Καινοτομίας 2006). Η Φινλανδία, η Σουηδία, η Δανία και η Γερμανία έχουν ονομαστεί ηγέτες στην καινοτομία, όχι μόνο μεταξύ των μελών της ΕΕ αλλά και παγκόσμια, καθώς απέδωσαν πολύ καλύτερα και επένδυσαν πολύ περισσότερα από το μέσο όρο στον τομέα της καινοτομίας.

Ο στόχος της ΕΕ είναι να ανεβάσει τις επενδύσεις στην έρευνα και στην τεχνολογία σε ένα μέσο όρο 3 τοις εκατό του εθνικού ΑΕΠ έως το 2010, στο πλαίσιο της στρατηγικής της Λισαβόνας που υιοθέτησε η Ένωση για την ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα.

“Τα επόμενα επτά χρόνια δε θα δουν μόνο ένα μεγαλύτερο και τολμηρότερο πρόγραμμα-πλαίσιο για την έρευνα. Θα δουν επίσης μια αυξανόμενη εξάρτηση από την έρευνα, καθώς η Ευρώπη συνεχίζει να χτίζει μια κοινωνία γνώσης,” δήλωσε ο Επίτροπος Janez Potocnik στη διάρκεια των εγκαινίων του Έβδομου Προγράμματος-Πλαισίου της ΕΕ για την Έρευνα και την Τεχνολογία, τον Ιανουάριο του 2007. Χωρίς δυναμική επιστημονική πρόοδο είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς οικονομική ανάπτυξη και δημιουργία θέσεων εργασίας στην Ευρώπη, πόσο μάλλον νέα και καινοτομικά προϊόντα και υπηρεσίες, που θα καταστήσουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις ανταγωνιστικές σε μια ανοιχτή, παγκοσμιοποιημένη οικονομία, σύμφωνα με το όραμα της στρατηγικής της Λισαβόνας.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει πρόσφατα εντείνει τις προσπάθειές της για την υποστήριξη της καινοτομίας στην Ευρώπη. Η πιο νέα επιστημονική υπηρεσία της ΕΕ, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για την Έρευνα , άρχισε να λειτουργεί στις αρχές του 2007 με σκοπό να χρηματοδοτήσει τη μετουσίωση της έρευνας αιχμής σε νέα τεχνολογία που θα διατηρήσει την Ευρώπη ανταγωνιστική. Το Συμβούλιο για την Έρευνα έχει προϋπολογισμό ύψους 7,5 δισεκατομμυρίων ευρώ έως το 2013. Η κεντρική του επιτροπή, που αποτελείται από 22 διάσημους επιστήμονες, θα προσπορίσει κονδύλια σε ερευνητές και επιστήμονες που έχουν έδρα την Ευρώπη και σε ερευνητικά προγράμματα για την επιστήμη και την τεχνολογία, τις κοινωνικές επιστήμες και τις φιλολογικές επιστήμες. Το ERC θέλει ιδιαίτερα να ενθαρρύνει τη δημιουργικότητα, την αν&#9