eu4journalists

Milieu

1. Het vormen van milieubeleid

Tot eind jaren 60 had geen enkel Europees land een duidelijk omschreven milieubeleid. Maar tijdens de afgelopen 30 jaar is er belangrijke vooruitgang geboekt in het opzetten van een uitgebreid systeem van milieumaatregelen in de Europese Unie. De onderwerpen waaraan nu aandacht wordt besteed, variëren van geluid tot afvalpreventie, van chemicaliën tot luchtbestanddelen, van badwater tot een EU-wijd netwerk om om te gaan met milieurampen, zoals olieverlies of bosbranden.

1972 Parijs Conferentie: Er werd overeengekomen dat er bijzondere aandacht aan het milieu gegeven moest worden in de context van economische uitbreiding en verbetering van de levenskwaliteit. Dit resulteerde in het eerste ‘milieuactiviteitenplan’. Meerdere soortgelijke meerjaarlijkse programma’s en een lijst van actiepunten volgden.

1987 De Single European Act: het keerpunt van het EU-milieubeleid, bracht milieubeleid voor de eerste keer in de gemeenschapsverdragen.

1992 Het Verdrag van Maastricht: Dit ging een stap verder met het opwaarderen van milieubescherming tot een prioriteitsstatus.

1999 Verdrag van Amsterdam: Dit verdrag versterkte de legale basis voor grotere milieubescherming en het promoten van duurzame ontwikkeling op dat terrein binnen de EU.

Tegenwoordig is het milieubeleid van de Europese Unie gebaseerd op het idee dat strenge milieunormen innovatie en bedrijfsmogelijkheden stimuleren. Economisch, sociaal en milieubeleid zijn nauw geďntegreerd. Het EU-doel is een adequaat beschermingsniveau binnen de EU te leveren, zonder de lokale omstandigheden en economische beperkingen te negeren.

Al het beleid is gebaseerd op het “de vervuiler betaald” principe. De vervuiler mag “betalen” door te investeren in strengere normen, zoals belasting voor bedrijven of consumenten voor het gebruik van een voor het milieu gevaarlijk product. Betaling kan ook door de verplichting om de recycle of afvalproducten terug te nemen na gebruik. De Commissie heeft ook voorgesteld de illegale lozingen van gevaarlijke milieu verontreinigde stoffen in de lucht, water of bodem, illegaal vervoer en het dumpen van afval, en de illegale handel in beschermde dier- en plantensoorten strafbaar te maken met juridische sancties. Nadere stappen worden besproken.

Al met al is milieu misschien de moeilijkste, belangrijke beleidssector in de EU om te besturen. De lidstaten kunnen het plezier van het natuurlijk schoon van Europa delen, maar ze moeten ook de lasten dragen, zoals zure regen, vervuild water, vervuilde lucht en afvalverwerking. Extreme weersomstandigheden zijn eveneens aan het toenemen, aantonend dat klimaatsverandering een probleem is dat burgers en milieubeleid op alle niveaus aangaat.