eu4journalists

Werkgelegenheid – Sociale zaken – Gezondheid

1. Achtergrond

Onderwerpen

• Het handhaven van concurrentievermogen in de wereldwijde economie
• Werkgelegenheid, sociale initiatieven, en gezondheid als verlengstukken van het Lissabon Strategie
• Herstructurering van de arbeidsmarkt

De Europese Unie heeft de grootste economie van de wereld. De aandacht van de EU voor economische groei tijdens de jaren 80 en 90 maakten in het nieuwe millennium plaats voor een uitgebreidere serie doelenstellingen gericht op het voorzien in duurzame groei, sociale gelijkheid en verbeterde gezondheid en welzijnsvoorzieningen voor de burgers. Door beleidsvorming en -initiatieven zoekt de EU de juiste balans tussen concurrerend blijven in de wereldwijde economie en het respecteren van fatsoenlijke werk – en leefomstandigheden voor de burgers. Ieder lidstaat heeft haar eigen internationaal beleid voor werkgelegenheid en sociale zaken, dus het principe van ‘ondergeschiktheid’, zoals opgenomen in het Verdrag van Maastricht bindt de handen van de Europese Unie op bepaalde belangrijke terreinen voor lidstaten. In principe zijn sociale zaken en gezondheidsbeleid de verantwoordelijkheid van de lidstaten op een nationaal niveau.

Zodoende speelt de EU meer een coördinerende rol om te helpen de lidstaten gemeenschappelijke doelen te laten bereiken, waaronder gelijkwaardigheid, verbeterde werkomstandigheden, gezondheids- en veiligheidszaken op de werkvloer en het opzetten van netwerken ter bevordering van arbeidsmobiliteit. Terwijl bepaalde breed uitgemeten voedselincidenten een impuls gaven aan het nemen van gezamenlijke acties in de afgelopen jaren, is de rol van de Unie nog steeds beperkt tot coördinatie, communicatie en het steunen van onderzoek. De verdiensten van de EU omvatten de uitbreiding van het European Medicines Agency (EMEA) met de uitbreiding van nieuwe lidstaten en kandidaat-landen, en ook uitgebreide pogingen tot het promoten van betere communicatie tussen wetenschappers, de media en het publiek.

De meest recente initiatieven op het gebied van werkgelegenheid, sociale zaken en gezondheid zijn uitbreidingen van de herziene Lissabon Strategie voor economische, sociale en milieuverjonging. De Lissabon Strategie had als doel de EU de “meest dynamische en competitieve kennisgebaseerde economie van de wereld te maken, in staat tot duurzame economische groei met meer en betere werkgelegenheid en grotere sociale cohesie en respect voor het milieu in 2010.”

In 2004 werd de voormalige Nederlandse premier Wim Kok, aangesteld door de Commissie als hoofd van een comité ter evaluatie van de Lissabon Strategie. Het comité oordeelde dat weinig vooruitgang geboekt was in het bereiken van de doelen van de Lissabon Strategie en dat de Unie economische stagnatie ondervond. Er werd aangeraden om meer aandacht te geven aan economische groei en werkgelegenheid.

Het Partnerschap van de Commissie voor Het initiatief voor groei en werkgelegenheidsstrategie behandelde de problemen die het Kok-rapport aangaf. Wat de werkgelegenheid betreft is het doel voor 2010 een algemene werkgelegenheid van 70%. Kerngebieden zijn onder andere innovatie stimuleren, meer en betere banen, flexibele arbeidskracht, beter onderwijs en vaardigheden, investeren in onderzoek en ontwikkeling, het verbeteren van Europese infrastructuur, effectieve interne markt en betere regelgeving.

Het Joint Employment Report van de Commissie van februari 2007 liet zien dat werkloosheid daalde van 9,1% in 2004 naar 8,8% in 2005 en werkgelegenheid steeg met 0,8% in 2005. Het rapport vermeldde ook dat er 22 miljoen banen gecreëerd moeten worden om de doelen van 2010 te halen. Het werkgelegenheidsrapport werd vergezeld door het Joint Report on Social Protection and Social Inclusion, dat “de noodzaak voor verbetering op de gebieden van kinderarmoede, actieve deelname, de modernisering van pensioenvoorzieningen en toegang tot de gezondheidszorg” aangaf. Het Sociale Rapport gaf aan dat in 2004 26% van de EU-burgers leefde op het armoedeniveau, vastgesteld op 60% of minder van het gemiddelde nationale inkomen.

De nieuwe impuls die gegeven is aan groei en werkgelegenheid lijkt te werken: in 2006 groeide de werkgelegenheid in the Europese Unie met 1.4%.

Herstructurering van de Arbeidsmarkt is de consequentie van wereldwijde concurrentie en de verschuiving van bepaalde werkende sectoren, technologie die het gezicht van de werkgelegenheidsmarkt verandert, en veel andere factoren. Om deze veranderingen te kunnen doorstaan moet de EU de arbeidsmarkt herstructureren om ondernemerschap en concurrentie te kunnen stimuleren. De verschillende beleidsgebieden die met herstructurering te maken hebben zijn verzameld onder een Restructuring Task Force en de oprichting van een herstructureringsforum. Onder deze beleidsgebieden vallen:

• Wetgeving om integratie met de wereldwijde economie te verzekeren, inclusief herstructurering van bedrijven en de invoering van sociale dialoog plus een industrieel en ondernemersbeleid dat economische en technologische ontwikkeling betreft, en anticipeert op verandering.
• Een effectief werkgelegenheidsbeleid om de arbeidsmarkt te verbeteren en het aanpassingsvermogen van de arbeider te vergroten, en het investeren in menselijk kapitaal
• EU Funding
• Concurrentiebeleid, inclusief het controleren van staatsubsidie en fusieregulatie
• Extern beleid tussen de EU en haar partners, en met internationale organisaties

De twee steunpilaren van het sociaal en werkgelegenheidsbeleid van de EU zijn de Europese Werkgelegenheidsstrategie over het creëren van werkgelegenheid en de arbeidsmarkt hervormingsstrategieën, en een Sociale Agenda ontworpen om te verzekeren dat de voordelen van de groei van de EU voordeel oplevert aan iedereen in de maatschappij en in elke regio van de Europese Unie.